بررسی نئولوژیزمها از کتاب «شدن» اثر میشل اوباما و مقایسه با دو ترجمه فارسی آن بر اساس مدل نیومارک
کلمات کلیدی:
Neologisms, Newmark’s Model, Derived words, Functional equivalent, Shifts or transpositions, Becomingچکیده
**هدف این پژوهش، شناسایی انواع نئولوژیسمها (واژههای نو) در کتاب «بازگشته» (2018) نوشته میشل اوباما با استفاده از طبقهبندی نیومارک، و نیز تحلیل راهبردهای بهکاررفته در دو ترجمهٔ فارسی (سلامی و مدآبادی) از این نئولوژیسمها بر اساس مدل نیومارک بود. بدین منظور، 120 نمونه نئولوژیسم از دو‑سوم کتاب استخراج شد و اصالت تاریخی آنها با مراجعه به فرهنگ لغت آکسفورد تأیید گردید. هر 12 گونهٔ طبقهبندی نیومارک اعمال شد. بر اساس طبقهبندی نیومارک، نتایج نشان داد که «واژههای مشتق» با 30 بار تکرار (25 درصد) غالبترین نوع نئولوژیسم بودند. این بدان معناست که اکثر واژههای نو با افزودن یک یا چند وند به پایهٔ واژه ساخته میشوند که معمولاً از طریق قیاس از تکواژهای یونان باستان یا لاتین پدید آمدهاند. همچنین «واژههای مشتق» چالشی برای مترجمان ایجاد میکنند، زیرا با افزودن وند به واژهٔ پایه ساخته میشوند. این دشواری احتمالاً از آنجا ناشی میشود که واژههای مشتق غالباً معانی متفاوتی از شکل اصلی خود دارند. افزون بر این، بر اساس مدل نیومارک، سلامی از 17 راهبرد، 14 راهبرد را به کار برده بود و «معادل کارکردی» با 25 بار تکرار (20/8 درصد) بسامد بالایی داشت؛ مدآبادی نیز از 17 راهبرد، 15 راهبرد را استفاده کرده بود و «جابهجایی یا تغییر مقوله» با 21 بار تکرار (17/5 درصد) بیشترین بسامد را نشان داد. در مقابل، راهبردهای «ترجمهٔ تحتاللفظی»، «ترجمهٔ شناختهشده» و «بومیسازی» کمکاربردترین راهبردها بودند که هر یک فقط یک بار (0/8 درصد) در ترجمهٔ مدآبادی ظاهر شدند و «ترجمهٔ تحتاللفظی» نیز یک بار (0/8 درصد) در ترجمهٔ سلامی به کار رفته بود.
مراجع
Argeg, G. M. (2015). The problems of translating medical terms from English into Arabic
Awadh, N. M. A., & Shafiull, K. A. (2020). Challenges of translating neologisms comparative study: Human and machine translation. Journal of Language and Linguistic Studies, 16(4), 1987-2002.
Bakhtiyorovna, R. (2013). Semantic and functional characteristics of neologisms in modern English.
Bezpalova, K. V., & Kovalenko, O. V. (2024). Neologisms in modern Ukrainian language studies: Definition, classification, translation. Записки з романо-германської філології, 2(53), 16-30. https://doi.org/doi.org/10.18524/2307-4604.2024.2(53).323935
Bielova, M. A. (2025). Machine vs. human translation of stylistic neologisms in English language Chick Lit into Ukrainian. Respectus Philologicus, 48(53), 109-123. https://doi.org/10.15388/respectus.2025.48.9
Crystal, D. (2006). Language and the internet (2nd ed.). Cambridge University Press.
Delabastita, D. (2008). Literary style in translation: Archaisms and neologisms. In Übersetzung (pp. 883-888). De Gruyter Mouton.
Epstein, B. J. (2019). The translation of neologisms in children’s literature: A case study. Équivalences, 46(1-2), 213-229.
Ghafuri, M., & Naeemi, A. (2020). Neologisms in two Persian translations of Harry Potter and the Half-Blood Prince based on Newmark’s model. Jostarnameh Comparative Literature, 11(43), 143-166.
Golla, D. D., & Golla, J. (2023). Portmanteau of Selected Generational Neologisms to the Second Language Acquisition of Grade 7 learners.
Harutyunyan, N. (2024). Lexicon leap: Unveiling the neologisms of modern world. Foreign Languages in Higher Education, 28(2), 20-40. https://doi.org/doi.org/10.46991/FLHE.2024.28.2.020
Hasani-Yasin, A. (2010). Neologism as a linguistic phenomenon in mass media textbook with reference to translation. Journal of Historical & Cultural Studies, 2(6), 243–264.
Kuz'mina, O. g. D., & Yusupova, L. G. (2016). Translation of the English Neologisms into the Russian and German Languages. International journal of humanities and social sciences, 1, 206-211.
Lahlali, E. M. (2014). Advanced English-Arabic translation: A practical guide. Edinburgh University Press.
Lina, Z. (2016). Neologisms in news English. Sino-English Teaching, 13(4), 292-295.
Litak, A. (2013). “Author Neologisms in J.R.R. Tolkien’s Trilogy “The Lord of the Rings”
(in Original and Translation)”. English Matters, 4, 25-33.
Nendauni, L. (2023). A morpho-semantic approach to social networking neologisms in modern’ Tshivenḓa. Southern African Linguistics and Applied Language Studies 41(2), 89-101. https://doi.org/doi.org/10.2989/16073614.2021.2015410
Newmark, P. (1988/1995). A textbook of translation. Prentice Hall International.
Obama, M. (2018). Becoming (A. S. M. M. Abadi, Trans.). Crown.
Pavel, S., & Nolet, D. (2001). Handbook of terminology. Minister of Public Works and Government Services Canada. Catalogue.
Sadriddinovna, I. S. (2022). Challenges of translating neologisms. European Scholar Journal (ESJ), 3(4), 45-48.
Sayadi, F. (2011). The translation of neologisms. Translation Journal and the Author, 16(2), 45-53.
Svitlana, D., Mariana, O., & Svitlana, P. (2024). Peculiarities of translating English texts on information technology: Strategies for reproducing neologisms. Philological Periodical of Lviv, 15(1), 42-47. https://doi.org/doi.org/10.32447/2663-340X-2024-15.6
Ustinova, T. V. (2024). The functionality and linguo-creative potential of English-language neologisms (the study of words related to the sphese of non-political social relations). Key Issues of Contemporary Linguistics, 2(1), 52-63. https://doi.org/doi.org/10.18384/2949-5075-2024-2-52-63
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Shabnam Ismail Pour
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
فصلنامه هنر زبان یک مجله دسترسی آزاد است و مقالات پس از پذیرش در دسترس عموم قرار می گیرند و استفاده از آن با ذکر منبع آزاد است